Carnet de Passage uitgelegd: Alles wat je moet weten voor een wereldreis op wielen

Wie voor het eerst een grote overlandreis gaat plannen of gaat vanlifen buiten de gebaande paden, stuit vroeg of laat op dat mysterieuze papiertje: een Carnet de Passage. Een Frans woord dat nogal officieel klinkt, maar in werkelijkheid vooral een soort paspoort voor je voertuig is. Toen wij voor het eerst hoorden dat we er één nodig hadden voor onze overland expeditie, dachten we vooral: hoe werkt dit precies, waarom is het zo duur en waar vraag je het aan? En ook onze volgers blijven steevast vragen naar hoe dit document werkt. Dus daarom leggen we je in deze blog alles uit wat je wilt weten, zoals: wat is een Carnet de Passage, waarom heb je het nodig, hoeveel kost het, en waar kun je het aanvragen in Europa?

Wat is een Carnet de Passage?

Een Carnet de Passage (ook wel CdP) is een internationaal douanedocument, waarmee je jouw voertuig tijdelijk en belastingvrij een land in mag brengen. Het is eigenlijk een soort paspoort voor je voertuig. Zie het als een paspoort voor je auto, busje of motor. Eigenlijk beloof je de douane ermee: maak je geen zorgen, dit voertuig laat ik hier niet achter, ik neem het straks weer mee naar huis.

Het carnet wordt uitgegeven door een automobielclub, zoals de ADAC in Duitsland, en is meestal een jaar geldig. Je herkent het meteen aan de gele voorkant. Binnenin zit een stapel formulieren die bij elke grensovergang afgestempeld worden, zodra je een land inrijdt of weer verlaat waar een carnet verplicht is.

Voor mede-overlanders en vanlifers: het is misschien niet het spannendste onderdeel van je reis, maar zonder carnet kom je in bepaalde regio’s niet ver. Uit eigen ervaring weten we dat dat gele boekje al snel één van de belangrijkste dingen in je dashboardkastje wordt.

Hoe werkt een Carnet de Passage?

Sommige landen nemen er geen genoegen mee dat jij belooft je auto weer mee naar huis te nemen. Daarom hangt er een flinke borg aan een Carnet de Passage. Zodra je er één aanvraagt, stort je een borgsom bij de automobielclub die het document uitgeeft. Zij houden dat bedrag vast totdat jij na je reis het volledig afgestempelde carnet weer inlevert.

Elke keer als je een land binnenrijdt waar een carnet verplicht is, wordt er een formulier in het boekje afgestempeld. Bij het verlaten van het land gebeurt hetzelfde. Die dubbele stempels vormen samen het bewijs dat je voertuig niet is achtergebleven in het betreffende land. Pas als alle formulieren compleet zijn en je het carnet terugstuurt, krijg je de borg dus terug.

Laat je je auto toch achter in een land waar een carnet verplicht is, dan betaalt de automobielclub de verschuldigde invoerrechten en bijkomende belastingen aan dat land. Dat kan ook komen door overmacht, denk bijvoorbeeld aan diefstal of onherstelbare schade. Het carnet werkt dus als een soort garantie, een onderpand dat de douane zekerheid geeft en jou zonder gedoe toegang tot het land verschaft.

In welke landen is een Carnet de Passage verplicht?

Het goede nieuws: je hebt niet overal een carnet nodig. In veel landen kun je gewoon een tijdelijk importdocument krijgen voor je voertuig bij de grens. Maar in andere landen kom je zonder carnet echt niet binnen.

Anno september 2025 is het in de volgende landen verplicht:

Ook wordt een Carnet de Passage in nog een hoop andere landen aanbevolen. De exacte lijst verandert nog wel eens, dus het is slim om dit ruim van tevoren te checken. Kijk bijvoorbeeld op deze pagina van de ADAC met een kaart van alle landen waar een Carnet de Passage op dit moment verplicht is of aanbevolen wordt.

Carnet de Passage aanvragen in Europa: ADAC of een andere partij?

Normaal gesproken vraag je een Carnet de Passage aan in het land waar je voertuig geregistreerd is. Als je een Europees voertuig hebt, kun je bij meerdere Europese automobielclubs het document aanvragen. Het verschilt per automobielclub wat de procedure precies is. In Spanje vragen ze bijvoorbeeld een lagere borgsom dan veel andere partijen, maar moet je wel een Spaanse bankrekening op jouw naam hebben om de procedure af te ronden. Hetzelfde geldt voor Bulgarije, waar ze ook nog eens verplichten dat je een inwoner van het land bent. Er zijn dus wel voorwaarden aan verbonden, en die verschillen per locatie.

Wij hebben onze Carnet de Passage aangevraagd bij ADAC in Duitsland, de partij die de ANWB aanraadt voor Nederlanders. Onze ervaring is dat het een professionele, kleinschalige organisatie is met een uitstekende klantenservice. Ze nemen snel de telefoon op, beantwoorden al je vragen en denken met je mee. Zelfs toen onze Carnet de Passage verkeerd was afgestempeld door de douane in België, na de verscheping van onze auto terug naar Europa, hebben ze alles op alles gezet om het voor ons op te lossen.

Maar de ADAC vraagt relatief een hoge borgsom, vergeleken met andere automobielclubs in Europa. Zij laten de borgsom afhangen van de waarde van je voertuig (later hierover meer). Een van de goedkoopste plekken om je Carnet de Passage aan te vragen is het ÚAMK in Tsjechië, waar veel andere overlanders voor kiezen. Neem contact op met sekretariat@uamk.cz, als je wilt inventariseren wat voor jou de stappen en kosten zijn om hier een carnet aan te vragen.

Carnet de Passage kosten

En dan de vraag die iedereen bezighoudt: wat kost een carnet de passage? Er zijn twee soorten kosten die bij een Carnet de Passage komen kijken:

1. Administratiekosten - deze liggen meestal tussen de €250 en €350 per carnet.
2. Borgsom of bankgarantie - dit is het grote bedrag. Hoe hoog dat is, hangt af van waar je de carnet aanvraagt, en meestal ook van de waarde van je auto én van de landen die je bezoekt.

Het ADAC in Duitsland vraagt bijvoorbeeld om een relatief hoge borgsom. Zij laten de borgsom afhangen van de waarde van jouw voertuig en de landen die je bezoekt. Daarbij hanteren zij 3 categorieën:

• Categorie 1: India, Iran, Pakistan, Sri Lanka. Dit is de duurste categorie. Geldig in alle landen, behalve Egypte, Libië, Soedan en Syrië.
• Categorie 2: Zuid-Afrikaanse douane-unie. De middelste categorie. Geldig in alle landen, behalve Egypte, India, Iran, Libië, Pakistan, Sri Lanka, Soedan en Syrië.
• Categorie 3: Overige bestemmingen. De goedkoopste categorie. Geldig in alle landen, behalve Egypte, India, Iran, Libië, Pakistan, Sri Lanka, Soedan, Syrië en landen die onder de Afrikaanse douane-unie vallen (Zuid-Afrika, Namibië, Botswana, Eswatini en Lesotho).

Vervolgens kijken ze naar de waarde van jouw voertuig. Stel, jouw auto is tussen de €25.0001 en €50.000 euro waard. De borgsom wordt dan:

• €30.000 voor Categorie 1
• €15.000 voor Categorie 2
• €7.500 voor Categorie 3

Voor motoren of trailers hanteren ze overigens een lagere borgsom. Je moet zelf de waarde van je voertuig opgeven. Bij campers en vans vraagt ADAC daarnaast wel om een taxatierapport om de waarde te onderbouwen.

Als je voertuig een hoge waarde heeft, dan is het logischerwijs niet altijd mogelijk om de enorme borgsom te betalen. Veel overlanders kiezen er daarom voor om de Carnet de Passage aan te vragen bij ÚAMK in Tsjechië. Voor de meest actuele tarieven en procedure, neem contact op met sekretariat@uamk.cz.

Hoe werkt een Carnet de Passage bij een grens?

Wanneer je een land binnenrijdt waar een Carnet de Passage verplicht is, geef je het boekje bij de douane af. Zij bladeren naar het eerstvolgende beschikbare formulier en zetten hun stempels.

Elke pagina bestaat uit drie delen:

• De bovenste strook (die altijd in je boekje blijft)
• De middelste strook (voor export)
• De onderste strook (voor import)

Bij binnenkomst stempelt de douane de bovenste strook én de importstrook. Die laatste scheuren ze eruit en houden ze zelf. Bij vertrek doen ze vrijwel hetzelfde: ze zetten nog een stempel op de bovenste strook én op de exportstrook. Dit keer scheuren ze de exportstrook eruit en houden ze die zelf. Zo ontstaat er een sluitende administratie: bewijs dat jouw voertuig het land in én weer uit is gegaan.

Voor jou is dus vooral de bovenste strook belangrijk. Die blijft in je carnet zitten en vormt later het bewijs voor de automobielclub dat je voertuig niet achtergebleven is. Lever je het carnet na de reis compleet afgestempeld in, dan krijg je je borg terug.

Vergeet dus nooit te checken of de douane de bovenste strook van het formulier ook heeft afgestempeld, en zeker bij vertrek uit het land. Het zal je verbazen hoe weinig douaniers snappen hoe een Carnet de Passage werkt, zelfs in landen waar het verplicht is. Wij hebben meerdere keren douanebeambten moeten wijzen op de formulieren en waar ze moesten stempelen. Belangrijk dus om het proces zelf te snappen en te controleren.

Wat als je langer reist dan de geldigheid van je Carnet de Passage?

Een Carnet de Passage is meestal 12 maanden geldig. Reis je langer, dan moet je het carnet verlengen of een follow-up exemplaar aanvragen. Dat klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk valt het mee.

Goed om te weten: als je jouw bestaande carnet verlengt, dan is deze alleen geldig in het land van de verlenging. Je kunt de carnet dan dus alleen gebruiken om het land te verlaten, maar er niet mee doorreizen. Wil je wel graag nog langer reizen? Dan moet je een follow-up carnet aanvragen. Je krijgt dan een nieuwe Carnet de Passage opgestuurd waar je weer twaalf maanden mee door kan.

Wij hebben na een jaar een follow-up carnet aangevraagd bij de ADAC en hadden verrassend snel een nieuw boekje in de bus. De borgsom blijft gewoon staan, je betaalt alleen opnieuw de administratie- en verzendkosten. Belangrijk detail: regel dit minstens vier weken voordat je huidige carnet verloopt. Ook het nieuwe carnet geldt weer voor twaalf maanden.

Ben je onderweg, en niet in Nederland of Duitsland? Dan kan de ADAC het carnet per DHL naar je opsturen, tegen extra kosten. Uiteindelijk lever je beide carnets volledig afgestempeld weer in, zodat je borg teruggestort wordt.

Carnet de Passage: Het paspoort voor je auto

Een Carnet de Passage is misschien niet het leukste onderdeel van je reisvoorbereiding, maar wel een document dat deuren opent. Zonder dit papiertje kom je simpelweg veel landen niet in. Het aanvragen kost tijd, geld en soms wat frustratie, maar aan de grens ben je blij dat je het bij je hebt.

Heb je nog vragen over het carnet de passage? Stel ze gerust in de comments. Of wil je nog meer tips? Neem dan vooral een kijkje bij al onze andere blogs over overland reizen of lees onze reisverslagen van onze eigen overland expeditie.

● ● ●

Volg ons op Instagram for real-time updates on our overland travels, and a lot more photos and videos from the road!